Tác động của khủng hoảng năng lượng đến chuyển đổi năng lượng

09:30 | 25/11/2022

(HQ Online) - Cuộc khủng hoảng năng lượng của châu Âu, xuất phát từ sự gián đoạn trên thị trường năng lượng do xung đột giữa Nga - Ukraine và các biện pháp trừng phạt của châu Âu đối với Nga đã làm đảo lộn nhiều dự báo về quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch của khu vực.

Liên minh châu Âu công bố gói giải pháp chống khủng hoảng năng lượng
Thay đổi lớn trên bàn cờ năng lượng thế giới
Cơ chế giá trần năng lượng của châu Âu có hiệu quả?
Châu Âu nỗ lực chuyển đổi năng lượng
Châu Âu nỗ lực chuyển đổi năng lượng

Theo chuyên gia Nicolas Crawford thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS), cuộc khủng hoảng năng lượng châu Âu có thể giáng một đòn mạnh vào quá trình chuyển đổi của châu Âu khỏi nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, sự gián đoạn hiện tại và trọng tâm của châu Âu trong việc đạt được an ninh năng lượng có thể thực sự đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng của khu vực trong dài hạn.

Trước cuộc khủng hoảng, châu Âu đã lên kế hoạch tăng giá carbon và đưa ra cơ chế điều chỉnh biên giới đối với carbon nhằm khuyến khích các công ty sử dụng năng lượng sạch. Khí đốt tự nhiên được kỳ vọng sẽ thay thế than đá trong nhiều ứng dụng và mặc dù tổng mức tiêu thụ khí đốt được dự báo sẽ giảm khoảng 5% vào cuối năm 2030, giả định là nhập khẩu khí đốt từ Nga qua đường ống sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng tăng trong mức tiêu thụ này.

Thay vào đó, do khủng hoảng, lượng khí đốt nhập khẩu qua đường ống của châu Âu sẽ giảm đáng kể và khu vực này sẽ nhập khẩu nhiều khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) hơn. Hơn nữa, do giá khí đốt tăng, quá trình chuyển đổi khỏi than đá đã chậm lại và nỗ lực thúc đẩy định giá carbon cao hơn đã suy yếu.

Tuy nhiên, châu Âu đang tiến nhanh hơn tới năng lượng tái tạo, bất chấp việc thắt chặt ngân sách của chính phủ và chi phí ngày càng tăng của một số công nghệ xanh.

Trên thực tế, cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Âu đã thúc đẩy các khoản đầu tư nhằm mở rộng khả năng nhập khẩu LNG của lục địa này để thay thế khí đốt đường ống của Nga. Hầu hết các khoản đầu tư mới được công bố của châu Âu là vào các đơn vị lưu trữ và tái chế khí nổi (FSRU), giúp giải quyết vấn đề thiếu hụt khí đốt trong dài hạn. Từ năm 2022 đến năm 2025, công suất nhập khẩu LNG của châu Âu sử dụng FSRU sẽ tăng từ 5% lên 30%.

Châu Âu đã đề xuất các khoản đầu tư vào dầu đá phiến. Tuy nhiên, việc áp dụng rộng rãi dầu đá phiến vẫn chưa thể xảy ra. Mặc dù Chính phủ Hungary và Anh đã hủy các lệnh cấm khai thác dầu đá phiến, nhưng sự phản đối của người dân địa phương đối với các dự án mới vẫn rất cao trên khắp châu Âu vì những chấn động do quá trình này gây ra. So với các khu vực dân cư thưa thớt ở Bắc Mỹ, nơi hoạt động khai thác dầu đá phiến đã trở nên phổ biến, châu Âu lại có mật độ dân cư đông đúc hơn nhiều.

Nhìn chung, cuộc khủng hoảng năng lượng đã nhấn mạnh những lợi thế của năng lượng tái tạo và năng lượng hạt nhân trong việc giúp châu Âu độc lập hơn về năng lượng và chi phí nhiên liệu hóa thạch cao hơn đã khiến năng lượng sạch trở nên cạnh tranh hơn. Do đó, các chính phủ châu Âu chắc chắn sẽ nhất trí đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng. Tuy nhiên, một hạn chế mà họ phải đối mặt là sự suy giảm tài chính công do chi phí vay tăng, tăng trưởng chậm và nhu cầu chi một khoản tiền lớn để hỗ trợ các doanh nghiệp và hộ gia đình có hóa đơn năng lượng tăng vọt.

Ngọc Hà