Nền tảng pháp lý cho hệ thống, sản phẩm mới của thị trường chứng khoán

10:00 | 31/03/2021

(HQ Online) - Thông tư số 119/2020/TT-BTC quy định hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán đã sửa đổi nhiều nội dung phát sinh vướng mắc thời gian qua và bổ sung các quy định mới phù hợp với hệ thống, sản phẩm mới của thị trường chứng khoán.

Thị trường chứng khoán 2021: Kỳ vọng hệ thống CNTT mới sẽ hỗ trợ, tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt
Thị trường chứng khoán tiếp tục tăng trưởng trong năm 2021
Phía sau sự hưng phấn của thị trường chứng khoán
Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tác động tích cực tới thị trường chứng khoán năm 2021
Tương lai tươi sáng của thị trường chứng khoán
Nền tảng pháp lý cho hệ thống, sản phẩm mới của thị trường chứng khoán
Thông tư 119/2020/TT-BTC sửa đổi quy định về chấm dứt hoạt động lưu ký chứng khoán của chi nhánh công ty chứng khoán, chi nhánh ngân hàng thương mại. Ảnh: ST

Bổ sung quy định hủy đăng ký chứng khoán

Thông tư 119/2020/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/2/2021, thay thế Thông tư số 5/2015/TT-BTC hướng dẫn hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán. Với 6 Chương, 46 Điều và 6 Phụ lục kèm theo, bên cạnh kế thừa những nội dung còn phù hợp của Thông tư số 5/2015/TT-BTC, Thông tư 119 có nhiều nội dung sửa đổi nhằm xử lý các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thời gian qua và một số quy định mới cũng được bổ sung để phù hợp với hệ thống, sản phẩm mới của thị trường chứng khoán.

Theo UBCKNN, Thông tư 119 được ban hành đã xử lý hầu hết các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thời gian qua đồng thời đảm bảo cơ sở pháp lý sẵn sàng để hệ thống đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán được triển khai khi hệ thống gói thầu công nghệ thông tin mới được đưa vào áp dụng trong thời gian tới.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, có một số nội dung mới cơ bản được quy định tại Thông tư này. Trước hết, Thông tư sửa đổi, bổ sung các quy định về hoạt động đăng ký chứng khoán, cấp mã chứng khoán, chuyển quyền sở hữu chứng khoán, hủy đăng ký chứng khoán. Có thể kể đến các quy định bổ sung như: quy định cấp mã chứng khoán cho các loại cổ phần do hệ thống mới có thể nhận diện được theo từng loại cổ phần như cổ phần phổ thông, cổ phần ưu đãi cổ tức, cổ phần ưu đãi biểu quyết...; mã chứng khoán trong nước được sử dụng thống nhất khi đăng ký chứng khoán tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) và niêm yết, đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán. Bên cạnh đó là nội dung mã số định danh chứng khoán quốc tế được sử dụng thống nhất cho chứng khoán phát hành tại Việt Nam để giao dịch và thanh toán tại thị trường chứng khoán Việt Nam và quốc tế.

Bên cạnh các trường hợp hủy đăng ký chứng khoán theo Thông tư cũ, Thông tư 119 cũng bổ sung một số trường hợp hủy đăng ký chứng khoán như: công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu doanh nghiệp, chứng quyền có bảo đảm đến thời gian đáo hạn; công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu doanh nghiệp được tổ chức phát hành mua lại trước thời gian đáo hạn; chứng quyền có bảo đảm đến thời gian đáo hạn, bị hủy niêm yết; cổ phiếu của DN cổ phần hóa không phải là công ty đại chúng bị hủy niêm yết, hủy đăng ký giao dịch và DN có yêu cầu hủy đăng ký chứng khoán. Các trường hợp chứng khoán của các công ty đại chúng đã đăng ký tại VSDC nhưng không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng và công ty có yêu cầu huỷ đăng ký chứng khoán; tổ chức phát hành, công ty đại chúng đăng ký chứng khoán theo thỏa thuận với VSDC tự nguyện huỷ đăng ký chứng khoán... cũng được hủy đăng ký chứng khoán.

Quy định rõ về chuyển quyền sở hữu chứng khoán

Đặc biệt, Thông tư quy định, việc chuyển quyền sở hữu chứng khoán đã đăng ký tập trung tại VSDC do VSDC thực hiện theo nguyên tắc: Một là, chuyển quyền sở hữu chứng khoán thông qua các giao dịch mua bán thực hiện qua hệ thống giao dịch chứng khoán; Hai là, chuyển quyền sở hữu chứng khoán ngoài hệ thống giao dịch chứng khoán đối với các giao dịch không mang tính chất mua bán hoặc không thể thực hiện được qua hệ thống giao dịch chứng khoán.

Riêng về chuyển quyền sở hữu chứng khoán ngoài hệ thống giao dịch chứng khoán, Thông tư 119 đã bổ sung một số trường hợp sau: tổ chức phát hành, công ty đại chúng mua lại cổ phiếu theo yêu cầu của cổ đông, mua lại cổ phần của từng cổ đông tương ứng với tỷ lệ cổ phần của họ trong công ty theo quy định của Luật Doanh nghiệp; tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập; giải thể doanh nghiệp, hộ kinh doanh theo quy định pháp luật; chuyển nhượng vốn nhà nước, doanh nghiệp nhà nước đầu tư tại tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch; chuyển quyền sở hữu do cổ đông của công ty đại chúng chào bán chứng khoán ra công chúng thông qua hình thức đấu giá qua Sở giao dịch Chứng khoán; chuyển nhượng cổ phiếu ưu đãi không bị hạn chế chuyển nhượng theo quy định của Luật Doanh nghiệp; chuyển quyền sở hữu chứng khoán do phân chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình; chuyển quyền sở hữu cổ phiếu giữa các nhà đầu tư nước ngoài với nhau trong trường hợp đã đạt mức tối đa về tỷ lệ sở hữu nước ngoài đối với cổ phiếu đó và mức giá thỏa thuận giữa các bên cao hơn giá trần của cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán tại thời điểm thực hiện giao dịch. Thông tư 119 cũng quy định, trường hợp chuyển quyền sở hữu chứng khoán liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài dẫn đến thay đổi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ chỉ được thực hiện sau khi có ý kiến chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước...

Bên cạnh đó, Thông tư 119 cũng sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động lưu ký chứng khoán. Cụ thể, sửa quy định về việc cấp phép chi nhánh công ty chứng khoán, chi nhánh ngân hàng thương mại hoạt động lưu ký chứng khoán theo hướng sau khi công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép hoạt động lưu ký chứng khoán thì được ủy quyền cho chi nhánh thực hiện hoạt động lưu ký chứng khoán và báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về hoạt động ủy quyền này; sửa đổi quy định về chấm dứt hoạt động lưu ký chứng khoán của chi nhánh công ty chứng khoán, chi nhánh ngân hàng thương mại.

Hoài Anh