Những rủi ro có thể làm chậm tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2022

09:00 | 21/05/2022

(HQ Online) - Tại Hội thảo công bố báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2022 vừa diễn ra ngày 20/5, Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đã dự báo 3 kịch bản tăng trưởng cho kinh tế Việt Nam trong năm 2022. Theo đó với kịch bản cơ sở tốc độ tăng trưởng trong năm nay sẽ đạt 5,7%.

TS. Nguyễn Bích Lâm: Lạm phát năm 2022 có thể ở mức 4% - 4,5%
Gói hỗ trợ 350.000 tỷ đồng: Tạo đà tăng trưởng trong năm 2022
Các tổ chức nước ngoài đánh giá như thế nào về triển vọng kinh tế Việt Nam trong năm 2022?
Những trọng tâm nào để phát triển doanh nghiệp bền vững năm 2022?

5 rủi ro

Đánh giá về tình hình kinh tế Việt Nam trong thời gian qua, VEPR cho biết, mặc dù đã có nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực từ các con số và dự báo của Tổng cục Thống kê trong gần nửa đầu năm 2022, quá trình phục hồi của nền kinh tế Việt Nam phần nào đã chậm nhịp so với nhiều quốc gia khác trên thế giới. Các chính sách hỗ trợ và giải pháp phục hồi quyết liệt cũng đã được Đảng và Chính phủ ban hành và đòi hỏi các ngành, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, dân doanh phát huy mọi động lực để duy trì nhịp tăng trưởng về mức trước đại dịch.

Chính vì vậy, dù nền kinh tế đang trong quá trình phục hồi nhưng vẫn sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, trở ngại.

Thứ nhất là các rủi ro từ đại dịch, nguy cơ xuất hiện biến chủng mới mặc dù những diễn biến gần đây cho thấy sự cải thiện trong kiểm soát dịch bệnh toàn cầu.

Thứ hai là áp lực lạm phát và chi phí sản xuất đang tăng lên rất mạnh.

Thứ ba là rủi ro từ xung đột Nga - Ukraine. Mặc dù các tác động trực tiếp không quá lớn do quan hệ thương mại và đầu tư song phương giữa hai quốc gia này với Việt Nam khá nhỏ, nhưng các tác động gián tiếp là rất lớn.

Thứ tư là sự chậm lại của kinh tế toàn cầu và các nền kinh tế đối tác quan trọng của Việt Nam, đặc biệt là Trung Quốc trong bối cảnh nước này vẫn tiếp tục chính sách “Zero Covid” với các biện pháp kiểm soát dịch nghiêm ngặt có thể gây căng thẳng cho nền kinh tế, ảnh hưởng tới các chuỗi cung ứng, qua đó tác động tới kinh tế Việt Nam.

Thứ năm là sự lệch pha trong chính sách kích thích kinh tế của Việt Nam so với xu hướng chung toàn cầu có thể làm giảm hiệu quả tác động của các chính sách kích thích kinh tế mà Việt Nam đang kỳ vọng.

Doanh nghiệp cần nhiều lao động để phục hồi sản xuất sau dịch. Ảnh: T.D
Các chính sách hỗ trợ và giải pháp phục hồi quyết liệt cũng đã được Đảng và Chính phủ ban hành và đòi hỏi các ngành, các địa phương và doanh nghiệp phát huy mọi động lực để duy trì nhịp tăng trưởng về mức trước đại dịch. Ảnh: T.D

3 kịch bản

Dựa trên nền tảng kinh tế vĩ mô 2021 và quý 1/2022, nhóm nghiên cứu của VEPR đã tính toán và đưa ra 3 kịch bản tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm nay.

Theo TS Trần Toàn Thắng, Trưởng Ban dự báo kinh tế ngành và doanh nghiệp (Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế xã hội quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư), với kịch bản cơ sở trong năm nay nền kinh tế sẽ đạt tăng trưởng GDP khoảng 5,7%.

Với kịch bản khả quan, chuỗi cung ứng từ Trung Quốc không gián đoạn do nước này thực hiện chính sách "Zero Covid", nền kinh tế sẽ đạt tăng trưởng GDP khoảng 6,2%.

Còn ở kịch bản xấu nhất, trong trường hợp chuỗi cung ứng sản xuất bị gián đoạn do chính sách Zero Covid của Trung Quốc, nền kinh tế chỉ đạt tăng trưởng 5,2% trong năm nay.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trong năm 2022, các chuyên gia cũng khuyến nghị, trong bối cảnh đại dịch còn có thể diễn biến phức tạp, việc chủ động kiểm soát dịch bệnh, giảm thiểu tác động tiêu cực, bảo vệ và hỗ trợ phục hồi kinh tế cần phải được ưu tiên.

Bên cạnh đó, cũng cần theo dõi chặt chẽ, có đánh giá đầy đủ và có các biện pháp ứng phó kịp thời với vấn đề nhập khẩu lạm phát, ảnh hưởng của kinh tế Trung Quốc với chính sách "Zero Covid", xung đột Nga - Ukraine leo thang và các rủi ro khác có thể xảy ra.

Đặc biệt, cần đẩy nhanh tiến độ thực thi các giải pháp phục hồi và phát triển kinh tế. Trong đó, tiếp tục triển khai các giải pháp an sinh xã hội, các chính sách miễn, giảm thuế, phí,... đã đề xuất tại Chương trình phục hồi kinh tế - xã hội 2022- 2023. Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện điều hòa hiệu quả nguồn vốn đầu tư công từ nguồn vốn của Chương trình phục hồi và nguồn vốn từ Kế hoạch đầu tư công trung hạn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các biện pháp giảm lãi suất và hỗ trợ lãi suất song cần gắn chặt với việc giám sát, kiểm soát chặt chẽ tình hình nợ xấu...

Theo TS Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam, năm nay, kinh tế Việt Nam đối diện nguy cơ lạm phát tăng gấp đôi năm ngoái trở lên, khoảng trên 4%. Thế khó của chính sách hiện nay là tăng lãi suất hay không tăng, bởi việc tăng lãi suất để siết dòng tiền sẽ kiểm soát được lạm phát, nhưng tăng lãi suất cũng làm kiềm chế tăng trưởng chung của nền kinh tế do vốn cho doanh nghiệp bị siết.

Bên cạnh đó, TS Cấn Văn Lực cũng chỉ ra một số lo ngại khác với kinh tế Việt Nam là chất lượng tăng trưởng hai năm vừa qua bị thay đổi, năng suất lao động rất thấp, chỉ tăng khoảng 4-4,5%, thấp hơn nhiều năm trước đó. Trong khi thị trường tài chính, thị trường bất động sản phát sinh quá nhiều vấn đề.

Xuân Thảo