Đôn đốc doanh nghiệp chế xuất hoàn thiện điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan

16:58 | 10/05/2022

(HQ Online) - Sau hơn 1 năm với rất nhiều nỗ lực tuyên truyền, hướng dẫn xử lý các vướng mắc trong việc triển khai Nghị định 18/2021/NĐ-CP ngày 11/3/2021 của Chính phủ liên quan đến điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất, đến thời điểm này hầu hết doanh nghiệp đã hoàn thiện điều kiện theo quy định. Hải quan các tỉnh, thành phố đã hoàn thành kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan của doanh nghiệp chế xuất.

TPHCM: 166 doanh nghiệp chế xuất đáp ứng các yêu cầu về giám sát hải quan
Hải quan Hải Phòng: 345 doanh nghiệp chế xuất đảm bảo điều kiện giám sát
Đôn đốc doanh nghiệp chế xuất hoàn thiện điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan
Hoạt động sản xuất hàng công nghệ cao tại các doanh nghiệp chế xuất. Ảnh: H.Nụ

Đảm bảo điều kiện quản lý

Tại khoản 10 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP đã quy định cụ thể điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất (DNCX): có hàng rào cứng ngăn cách với khu vực bên ngoài; có cổng/cửa ra, vào đảm bảo việc đưa hàng hóa ra, vào DNCX chỉ qua cổng/cửa; có hệ thống camera quan sát được các vị trí tại cổng/cửa ra, vào và các vị trí lưu giữ hàng hóa ở tất cả các thời điểm trong ngày; có phần mềm quản lý hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế của doanh nghiệp chế xuất để báo cáo quyết toán nhập- xuất- tồn về tình hình sử dụng hàng hóa nhập khẩu theo quy định pháp luật về hải quan.

Tại khoản 5 Điều 28a Nghị định số 18/2021/NĐ-CP quy định, trong thời hạn tối đa không quá 1 năm kể từ ngày Nghị định số 18/2021/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, DNCX đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc văn bản của cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền (trong trường họp không phải thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư) trước ngày Nghị định số 18/2021/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 25/4/2021) và đang trong quá trình hoạt động (bao gồm cả các DNCX đã được cơ quan Hải quan xác nhận về điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan trước ngày Nghị định số 18/2021/NĐ-CP có hiệu lực thi hành) phải hoàn thiện các điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan quy định tại khoản 10 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP. Trường hợp DNCX không đáp ứng các điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, DNCX được hoàn chỉnh các điều kiện kiếm tra, giám sát hải quan nhiều lần nhưng không quá thời hạn 1 năm kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.

Theo Cục Giám sát quản lý về hải quan, quá trình triển khai, đã phát sinh một số vướng mắc. Chẳng hạn về điều kiện liên quan đến hàng rào cứng, thực tế kiểm tra thì việc xây dựng hàng rào của các doanh nghiệp có nhiều loại, nhiều chất liệu và chiều cao khác nhau; về điều kiện hệ thống camera giám sát, các vị trí yêu cầu lắp đặt camera giám sát; hay việc quản lý chi nhánh của doanh nghiệp chế xuất... Nắm bắt kịp thời các vướng mắc, Tổng cục Hải quan hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc, chỉ đạo cục hải quan các tỉnh, thành phố tổ chức làm việc với các DNCX trên địa bàn quản lý, phổ biến các quy định về mốc thời gian không được áp dụng chính sách thuế đối với khu phi thuế quan với các DNCX, lập biên bản làm việc; tổ chức kiểm tra điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan của DNCX theo đúng thời hạn quy định; báo cáo định kỳ hàng tháng về tình hình thực hiện.

Đồng thời Tổng cục Hải quan ban hành Quyết định số 247/QĐ-TCHQ ngày 2/3/2022 của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan quy định về cách thức kết nối, trao đổi dữ liệu hệ thống camera giám sát của DNCX với cơ quan Hải quan theo khoản 10 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP và việc giám sát hải quan đối với DNCX thông qua hệ thống camera...

Các đơn vị Hải quan địa phương đã tổ chức làm việc với từng DNCX trên địa bàn quản lý để tuyên truyền, giải thích quy định pháp luật, tìm hiểu rõ tiến độ triển khai của DNCX. Trường hợp các DNCX vẫn chưa thực hiện thông báo đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan theo quy định thì tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn DNCX thực hiện thông báo theo quy định; tìm hiểu rõ nguyên nhân, vướng mắc của DNCX trong việc chậm trễ thực hiện thông báo đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, đồng thời hỗ trợ, giải thích cho DNCX biết về chính sách ưu đãi thuế quan đối với DNCX sau thời điểm 25/4/2022.

Ngoài ra, đơn vị Hải quan địa phương cũng chủ động báo cáo với UBND tỉnh, thành phố nơi DNCX thực hiện dự án đầu tư về tình hình triển khai thực hiện theo quy định tại khoản 10 Điều 1 Nghị định 18/2021/NĐ-CP, đồng thời đề nghị UBND tỉnh, thành phố có biện pháp đôn đốc các DNCX chưa thực hiện thông báo cơ quan Hải quan về các điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan thì sớm thực hiện theo quy định.

Theo Cục Giám sát quản lý về hải quan, quy định về điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với DNCX tại khoản 10 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP là quy định mới, đảm bảo cơ quan Hải quan giám sát được hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế của DNCX, khi triển khai đa số cộng đồng DNCX đều tuân thủ các quy định, hướng dẫn của cơ quan Hải quan và luôn phối hợp, đồng hành cùng cơ quan Hải quan để hoàn thiện điều kiện về kiểm tra, giám sát hải quan theo quy định. Bên cạnh đó, DNCX sẵn sàng hợp tác, chia sẻ khó khăn, vướng mắc với cơ quan Hải quan để được hướng dẫn kịp thời nhằm đảm bảo quyền lợi theo quy định pháp luật. Do đó, các khó khăn, vướng mắc của DNCX đã được cơ quan Hải quan kịp thời tháo gỡ.

Hưởng lợi chính sách thuế

Bà Hoàng Thị Thủy, Trưởng phòng thuộc Cục Giám sát quản lý về hải quan (Tổng cục Hải quan) cho biết, đa số DNCX đã đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan theo quy định. Số lượng DN không được áp dụng chính sách thuế phi thuế quan gần như không có, trừ một số DNCX đang trong quá trình giải thể, phá sản hoặc vướng vào một số vụ án điều tra.

Theo đại diện Công ty TNHH Acradyan Technology Việt Nam, khi DN đang khó khăn vì dịch bệnh, việc đầu tư đáp ứng điều kiện kiểm tra giám sát cũng phải suy nghĩ, tuy nhiên việc đầu tư là hợp lý vì vừa giám sát an ninh công ty lại đảm bảo lợi ích lâu dài đó là được hưởng lợi ích ưu đãi thuế ở khu vực phi thuế quan.

Cũng kịp thời đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với DNCX đúng thời hạn, đại diện Công ty TNHH Nidec Sankyo Việt Nam cho biết, do liên quan đến chi phí khá lớn nên DN cần thời gian để xin phê duyệt từ phía lãnh đạo, tập đoàn, rất may DN đã kịp thời hoàn thành các điều kiện, không bị quá hạn.

Theo thống kê của Cục Giám sát quản lý về hải quan, hiện có hơn 1.600 DNCX đã thông báo, thực hiện kiểm tra và được cơ quan Hải quan xác nhận đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan; có hơn 60 DNCX thuộc các trường hợp tạm ngừng hoạt động, đang làm thủ tục giải thể, chuyển địa bàn, chuyển sang doanh nghiệp không phải DNCX hoặc liên quan đến các vụ án điều tra; ngoài ra có một số trường hợp mới thành lập, đang trong quá trình xây dựng nhà xưởng; DNCX hoạt động trong lĩnh vực sản xuất phần mềm, không có hoạt động XNK hàng hóa...

Ngọc Linh